Donald Trump mechi alima tensa tamajungba akümtsü: Scientists

January 29, 2017 (Agencies): Tawa US Tir menden melenzüksang Donald Trump-i mapa inyakba aser o jembiba ngua alima nung tensa tamajungba akümtsü, ta scientist temi bushiteta lir.
Scientist temi alima ajunga nung tensa reprangshiyimer ‘Doomsday Clock’ arakzüdaktsür. Iba anütetsü ya alima nung tensa tamajungba akümdang, scientist temi tensa apir jajadakja arur aser iba anütetsü ayaterm atongba mapang alima ajunga samatsüsa rara adoktsü, ta scientist temi bilemer.
“Nisung ka mechi iba anütetsü nung ayaterm atongtsü asoshi minute ana sür tesadang tali jajaloktsüogo, aser iba nisung ya US Tir, Donald Trump lir,” ta sangdong.
Trump-i US indang nuclear tashi tuluba akümtsü aser alima tzü mopung melenshiba nung mamangba o jembiba ajanga iba terenlok tasen ya angur.
Donald Trump-i yaküm, December ita nung pa indang Twitter ajanga “US-i nuclear nok-nü tali tashi taitba aser tuluba yanglutsü tim,” ta züluja liasü.
2014, January nunga pai “Global warming ya sen jenjang aika aketba olulu/tiyazü lir,” ta twitter nungsa züluja liasü.
“US nung yanglutetba osettsüset jenjang makai kümdaktsütsü mechi, China-i ‘Golbal warming’ ya yanglutet,” ta Trump-i 2012 November ita nung twitter ajanga shia liasü. Election nübuyim nunga Trump-i Paris accord toktsütsü jembia liasü.
Alima tensa tamajungba akümba ama iba anütetsü jajar, aser iba anütetsü ayaterm atongba mapang nung alima rangben samatsü, ta iba anütetsü jajadaktsür telok, Bulletin of Atomic Scientists temi metetdaktsü.
Iba anütetsü jajatsü asoshi kümshia alima tensa asatanger, aser nuclear nok-nü ajanga alima rangben samatsü mapang, iba anütetsü nung sayur, ta scientist temisa ashi.
2014 küm nung iba anütetsü ya ayaterm atongtsü asoshi minute pongu anünga liasü aser 2015 küm ayaterm atongtsü minute asem liasü aser 2016 küm kasa mapang nung dang liasü.
Manhattan Project nung nuclear nok-nü mezüng yangluteter telok ajanga, 1945 küm, University of Chicago nung iba Bulletin of the Atomic Scientist ya tentet. Aser iba nok-nü ajanga alima tangi teraksa bener arutsütsü alibatem meimchir dang sayutsü asoshi iba ‘Doomsday Clock’ ya 1947 küm purapitet.
Iba anütetsü jajatsü asoshi scientist tem, mitkar balala aser Nobel Prize angur 15 den senden agia jungjunga shisadangba sülen jajadaktsür.