Germany linük tanaben longjemdaktsüba tebu Helmut Kohl süogo

Berlin, June 16 (Agencies): Cold War mapang Germany linük ana kümer lia tanaben longjemdaktsüsang German chancellor Helmut Kohl, arishi küm 87 nung süogo.
Helmut ji Ludwigshafen nung par kidang lia Hokolbarnü asü.
“Taküm ka tembangogo aser iba nisung indang otsü ya putiotsü nung teti alitsü. Helmut Kohl ji German nunger tajung ka aser European nung tajung ka liasü” ta German Chancellor, Angela Merkel-i ashi.
1982 nungi 1998 tashi asür Helmut-i Germany linük nung küm 16 tashi ketdangsüa arudang, pai mezüng West Germany atema inyak aser iba sülen united Germany atema inyaka liasü.
1989 November ita Berlin Wall chirepba sülen pai Germany nung East aser West telemsa aliba longjemtsü atema mapa inyak aser iba ajanga European politics nung putu tasen ka bener aru.
Kohl-i alima lennirtem den tesentaktep tajung yangluba ajanga Germany-i kidanger linüktem den yimjung nung litettsüsa tensa yanglu.
“World War II sülen European yimten yimsüsür tongtipangji Helmut Kohl liasü. Par mapang nung Khol-i Germany, Europe, United States aser alima tarutsü atema telangzüba shitak agütsü” ta taoba US tir Bill Clinton-ia metetdaktsü.
Külen, taoba U.S. tir George H.W. Bush-ia ashiba agi, alimai nüjiso indang medemer chichiba ka akoksaogo.
“Cold War yimjung nung tembangtsü atema ni pa den külemi mapa inyak. NATO sasep nung Germany longjemtsü atema mapa inyakbaji kü atema tepela mapangtem rongnung ka liasü. Künati külemi mapa inyaksangshidang, Helmut ji tashitait lennir ka liasü” ta George Bush-isa ashi.
US tir Donald Trump-i ashiba agi, “Kohl ji United States atema medemer aser teyariteper ka liasü. Küm 16 tashi pai Federal Republic of Germany ketdangsüa aru. Pa ya German longjemba atema tebu ka dang masü saka Europe aser trans-Atlantic tesentaktep atema inyaker ka liasü.”
“Pa indang alizüng aser mapa ajanga alima ajangzükogo. Pa toktsür aoba senmang teti taküm alitsü” ta Trump-isa metetdaktsü.
Russia tir Vladimir Putin-ia Kohl nem tenüngsang agüja ashiba agi, pai Cold War anendaktsü aser Germany tanaben longjemdaktsü.
Helmut Kohl ya euro currency atema tashi agütsür ka liasü. Pai Europe linüktem longjemtsü atema French President Francois Mitterrand den tesentaktep tajung ayu.
Pa 2008 nungi temang mejungi kümer wheelchair nung dang anepalua aru.