Candidate shimba nung tekümdangtsü

– I. Zülu Pongen, Mongsenbai Ward, Mkg.

Election ya Democracy inyakyim lir. Democracy inyakyim nung melaa alibaji candidate shiba südir süaka nisungshia pei tangatetba kaka yur, pei mulungba party kaka shimteter. Ibai küm 5 atema shimteter election nung tokteper.
Election-i iner ajaki pa tejangraba aser temulungtetba tajung yur temzüng dak ajemdaker, ya Indian temzüng asünungji yangi kin kidong tependang kecha maka, yimya agi shiba election-i idir pa/laji komala nisung ka, tereprangtsü soro, asoajen komala aser kechi party bener arur ta bilema arur. Anungji nibo ozü lenir, ozü chuba asütsü atemabo yamai aginer.
1. Tamasa election nung adokdaktsünüba nisungji yim süngkhum lapoka narozük bener tushia agizüktettsüsa apet asong maket kecha tachitettsü maket sünglasüngshitsü maketba tasüngtet lenir ka asütsüla.
2. Tanabuba nung asoajen tajung tetemsü, tobur tajung nübur atsüa arutettsüsa oda tangari khen ranglokdang tapu-tapu ajitettsüsa, saloksara mesükba nübubo masütsüla. Tobur tajung asoajen tetemsü den ano sempet aketba lenir kaji nübur asoshi tapet lir.
3. Nisungbaji takar dang masü saka yimsüsüba tsütsü (tera) nungi aruba azükren, oda India nunga Indira Gandhi nungi tenzüker lar jabaso ajak aser semchir Rahul Gandhi amai yimsüsüba tezüji reprangtsüla.
4. Sensaker kibong, kibong tila, yim tila nungi adokba yimsüsür kaji yimti tulu alima tulu nübu aika madak yimsüsütsü ketdang asütsü kanga tasak lir. Tatishitsü ka kodangsa shisashir nisung tajung ka süaka pai/lai telok junga manitetra nokjusanger ta ano amitsü ki nungi adokba ama ta jembir, kodanga pai/lai alima ramoka yimsü mesütettsü.
5. Rongsen akaba den sempet aketba nisungibo alima meima nübur den liteter aser takoksa mesükshir. Khena atema abua aruba rongsen masü, tangar nungi ngutetba shisatsü kisüngji masü, saka tzüpokdak nungi adokba tzütu ama pei sasa dak alitsüla.
Mezüngbuba nung asen lima nung asen nübur den yimsü asütsü chuba shimer asünungji asen sobaliba den apet kin kidong tasüngtet asütsüla. Asen chubaji yimtaki arudang süngküm lapoker tetushi tulu nung narozük azükja agizüktsü asünungji kin kidong (lar) alir yimtak nungi aridokba mesüka alirji yimsüsüba nung mamshir aser yimtaka melidaktsür. Yamala chuba meshimtsüla.
Tasembuba nung takar süaka yimsüsütsü sempet maliba shimra pai nübur mulungsüa bener moutettsü. DAN III nung adokba MLA ajakbo sempet aketba pur masü, tangar sülen anidaker MLA bo menüngdaker.
Pezübubaji sensaker aser kibong tila yim tila nungi adokba yimsüsür jagi nüburi meinprongbaji metizüker aser rongsen tulu amshia alima yangertsüji makoktsü. Shin o nunga shia lir, Nokjusanger ta aser amitsür ki nungi adok ta jembibaji shitak lir. Tekuru yimyaji pa zü nung lir, pai indokba takoksa rongsenji pai bilemtetter takoksa maremzüker. Tashi temeteter, physiologist-i ashir.
Pungububa nung sempet akaba den nübur meimba lenir nüngdaker. Nübur meimba aser yimsüsütsü azük alir jagi takoksa mesükshir pai nübur den liteter, asenoki yamala nisung shimdi ta ayongzüker.
Anungji küm pungu atema dang süaka sempet aketba nisung nübur angateta yarinüba aser takoksa arema tilar den lenchi-i arutetba nisung shimtetra asen lima ajungtsü ta angateta lenir tajung shimdi ta paper azünger den lemsateper.