Nagalima Tia

– S. T. Yapang Lkr. Kohima.

Asen Nagalima tensa tia tanur tain ajaki meteta lir, saka ibaji koba ajanga ataloker itemjibo ajakibo memetet. Sen talubusa aruba ajaki meteta lir, saka kongi aorar aji kari dang meteta lir. Timtemer, sensaker aika lir, asen den külemia alir, saka itemji kechiba atalok aser koba inyakyim agi itemji koktettsü ibala inyakyimjibo kari dang meteta lir.
Asen Nagalima majungba tia tulutibaji tang mapa teinyakdak pur aser tazüngertem aser mapa nungi anener alir timbaka mapa meinyaknürtem, ki tajung sür talongtsü tajung bener senzünürtem, anü pua mapa meinyaknürtem lir/liasü. Kechiyong tsürapur aser lokti tajungshibaji “Anü pua mapa meinyaknüra, alui monüra school meranga züngang” ta ashiba dak alema asenoki aser asen tsürapurtemi “Nagalima tejakleni anitsü asoshi, timtemer maka maiter yaritsü asoshi sorkar nungi parnok meyong rongsen jenti arur sürnung parnok ket matonger anungji nenok meranga zünger itemji yariang” ta ashiba mangashidang.
Nia Kohima nung küm aika alir aser kin balala den meyoktepa aliba den medemera lir, asen Naga nunger kin shia sobaliba aser inyakyim balala aika lir, saka ajaki ama kanga putepa jembia benshibaji chirnur aser kaketshir dang “Anü pua mapa meinyanüra, alui monüra, tangar kübok melinüra school meranga züngang” ta asüba ya ka asütsü südi. Seminar aika nung dendangogo, o jembiba aika angadangogo, shisa agütsüba kaket Ao oshi nung adokba ajak ama züngdangogo, tatidang nung takok angutsü sayuba lir, saka item ajakji takok angutsü aser takar akümtsü lenmang sayuba dangashi ochimashi aser sensak tia samatsütsü sayuba apara.
Yimtsüng aser pei arogoi sarasademtsüba ajak ya junger, saka sarasademtsüba ajakji yimer tulur adokdaktsünüba dangashi ochimashi samatsütsü asoshi adokdaktsünüba mali, aser sarasademer jakia ochimashi anemaji menokdaknür, tangarji dang ochishia lidaktsünür dangashi peii ochishia alitsüji kangarabo tongtibang masü amai bilemer aser tangari dang ochimashi anemaji raradaktsünür.
Tazünger techira jenti aokdaki, asen Naga nunger kaketshisatsü nung tenük lapoker ano küm ishika dang, saka India nunger tashitemetet den asen lanuria anidakteter aser parnok dang tajungbaa adoker, aser itemji züngtemer arua asen lima nung Govt. mapa tajung ngua inyakteter, saka asen limaji merenloker, kechiyong parnokji Nagalima yanglutsü asoshi azüngba masü, saka ki tajung nung linürtem, car tajung aginürtem, anü pua mapa meinyaknürtem lir/liasü, anungji parnoki bill tiyazü junga sangrasangjia yanglubaji putettsü ano asen shisatsü agi matonger, aser ajiang asen Nagalima asoshi tazünger tajungtemi, tekolok techiratemi inyaktetba takokji aji lir. Lanur tazünger ajakji majung ta ashir masü, saka majungba nungji ola madoker, aser pei mapa meyutsünüba agi metetsümonga tuluri ashi angaba aiben ngudanga aruogo, aser ajurudangogo, anungji pei kibong, atep nungi tenzüker lokti, arogo yimden ajak nung Nagalima pei lima ama meima ochimashiba samatsütsü aser sensak tia samatsütsü asoshi lanurtem dang meranga azüngtsü, aser tang teinyakdak pur danga chinur aser apuanii ochishia yimsü asütsü ajungshitsüla, yamaji mesüra sentep kidang aser lokti nung tajung saka nija aser office telung nung majung, osangkaket aser shiti nung Nagalimaji terenlok talubusa saka asangsangbo kecha maka ta asütsü, anungji tamasa lokti, Govt, linük tenzüker masü nija ochishir asütsü nüngdaker.
Ochi ashiba ajanga sorkar mapa nungi anentsüsa mesüra rarateptsüsa ajurutsüla, saka asen Nagalima nung iba amaji atalokbaji kangarabo mali, shitakba agi asen lima tensa den apibo tamanger lima ka asünungji küm nung ishiba agia nisung noklangka dakbo iba amaji ataloktsüba sürnung mataloker, anungji yang nung jaki angateter asenok ya Govt. mapa meimertem, anü pua mapa meinyaknürtem, sorkar mapa meyutsünüdang tiyazüa jembitsü/inyaktsü mulungsoa aliba nüburtem ta mapa agi sayur.