Shisa taka aser nükjidong tajong akaba kinüngtsü (The ideal wife)

– Mrs. Meyisongla, Retd. Deputy Director
Nursing, Nagaland.

Leo. J. Kinsella ya Separation Court of the Chicago Chancery nong kum 5 inyakdang pai ajangshia aruba indang shia zuluba. Pai ashibaji Aier(a young girl) shiba nükjidong tajong aka lai tetia la kinüngbo asütsü atema, nükjidong tajong akaba aser ochishir, jakla teindang aser tasü tait asangur ka bushir. Iba ama asangur ka den ochishia meimteba Arogo nong sadi kulizüng tajong agia sadir kibong lanuji tenzüka aotsü bushir aser sarasademer. Leo Kensellai talisa study asubaji kibong lanu ka nong kinüngtsü aser kinüngbo tsungda koma meimteba tesendaktep tajong ayuba agi alima nong khyuretji benteter aser kibongji tatem tashi junga alir, mesüra temeimtep aser tesendaktepji raksar, palaonla adoker. Iba indangji kanga junga rasaa zulua lir. Pai ashiba agi tenaprongla dak asaya menü aser pelatepba yimya tajongji alitsüla. Eg. Kinüngtsü o tajong jagi kinüngbo atsur arutettsüsa alitsüla. Ano kinüngboi jembidang kinüngtsüiah ajemalua aremzüka angatsüIndia nongbo joint family alirji kinüngbo tetsü tesashi aser tetsübutsüka lir, ibajagi atalaba arutsüa menutsuba aremtsüji tejashitsuka lir. Saka Americasa iba temtemji tuluba lir. Kinüngtsü tajong ka dak aketsü jakla leroji kinüngboer tsurabur aser kinüngertem den puteba aser akum tsubuteba alibaji ka kanga tongtipang lir. Aser la kinüngbo akum tsubua meima anepalubaji lir. Lai kiojen tebur junga renemtsü (home arrangement) metettsüla aser sorochik (cooking) nong kanga ajontsüla. Lai la mang teburjunga aser meraka ayutsü ashitsüla. Kechiyong ki naroji la lir. Tetia kinüngbo sulen kimayimdong leni anidaka moteter. Idangji kinüngpur karibo kinüngtsüi pa sulen manidaknur taka belemer. Kinüngbo tajongibo iba temtem angateta pai tete kinüngtsü yaria inyaker aser kulemi kesemtsusemi odeder. Yangji tepela tulu lir. Tena kulemi sentepi aoba aser loktiliba mapa nonga kulemi shilem agiteter.
Kunü anügo kinüngtsüji süoshi temenen aser tamajong jean longpant ka agir, tebang mesonger kanga jashia liasü. Aiener ka arua teyari kar aginua asüngdang, idangji iba tetsürlai ola kanga tashi agi adoka, ‘naibo tetsür ka den jembidang nü korangasa mesemzuker na?’ ta asungdang. Idangji iba nisongi yamai langzü, ‘tetsür den jembidangbo ni teti kü korangsa semzuker.’ Iba yagi sayur. Tetsür o tebur tereprangtsü balala, jaklalero balala, sübosolemtsüah balala, achiajem aser jembishinü ajak balala. Tsüngremi yamaji yanglu. La dak flower making, painting, mother craft aser toy making nong jangratsüla. Koba agi la merah kutsaktsür.
Lai asoajen, sentsü aser tereprangtsü hesap agi sübotsüla aser renemtsüla. Tanü asüng fashion sulen anidakba keja masü, nü dak abet dang sübotsüla. Nungsenkomen aser o lulu jembidak madentsüla.
Leo. J. Kensellai “The Ideal Wife” shisa taka aser nukjidong tajong akaba kinüngtsü ka indang zuluba indang asenok den tera lemsateper. 1 Peter 3:1-6 Nenok merah ket aser tebur ajongji telonglen
temolungjang, jalakliro, sübotsü süang. Ibai sentilong Sapphire aser Ruby danga taob lir. Nenok akumtsubu aser temerak jaklaliro ngua aji agi Tsüngrem O medeni parnok ajangzüktettsü asoshi pei kinüngpur kübok liang. Nenok temechiba ku aser hon sübotsü sübobaji tema tazütsü tesüma. Saka telonglen temolungjang nong ajemalu aser tesungjem tanela mesamatetba sübotsü süboang. Ibala tanula Tsüngrem madang senti lir. Kechiyong akhidang temeshi tetsürtemia Tsüngrem dak yimla parnok kinüngpurtem kübok ali. Aji oda Sarahi Abraham dang kibur ta ja-a tashi anga. La anepdang azüngtsü temerak ma nong lapu naro pongtetba ngua nisong molung peladaktsüba ama la ola tanük, olasü tajong aser la menüremji anepdang anü tesangwa adok medem lir. Alima nong shihruru ajak madak la tebur junga yanglu. La Tsüngrem mesükba nong ajak nong temsüa yanglu ta Laishiba nongi angateter. La temeshi aser temerak lir. Tsüngremi la nem temoatsü talila agutsüji la nongi tali angutsü yimlar. La ya kinüngbo yarir tetemsü, ajongmosor aser kinüngbo Chuba korang semtsur ka asutsüla. Kinüngbo azüngmeyaka medoktsütsüla. Kinüngbo shirangdang akok tashi tajongtiba agi anepalua jungdaktsütsüla. Item mapatem ya la nem nongloktsüba inyaktsütemji lir. Keyi maodang item shisatsütem ya aier shia nem tangazukba agutsürang kibongji kumdaktsütsüla. Aji ta mesura kibong khuretji junga mebentettsü. 1 Peter 3:7 Yamaji kinüngpurtem nenok kinüngtsürtem nenok dang nongi tashi maitba takum kulem Tsüngrem taochi senmang amangertem ta nenoki meteta pei kinüngtsü meima yaritepa aser akumtsubutepa liang. Kodang ibala temiemtep aser tesendaktep tajong melilir tila tere nong magatettep adoker. Kodang kinüngtsü tali anibelema aser shisa bulua mepelai lidir idangji kinüngpur junga medenzüker., mepelateper aser jashiteper. Ibai kibong lanu nong tamakok angubaji lir.
Kechiba kinüngbo kima yimdonglen tali senzür. Kidangi menurang arur ?
Kodang kinüngtsüi tali asapranga nemnema dang, aser tai bushia rara dang lidir (Nagging wife) iba nongi jenbua alitsü atema yi jema, moko sali chia, das asaya, tebur telok nong wawamenüa pelatepa, salepsaria mapang temtoka senzür, mesura office nong menüa Newspaper zünga mapang temdoker. Karbo ametzür kidang yi jema seplepa senzür, oda oda raratepa palonla atener. Adangji aibelentsüji meimchir yimya saka tila teri ajak kishia rara mejazüktsüla. Tetsür tongmelang, tammang takang saka ano per ama tesangra asütsüla. Aibelenji kodanga melepshitsüla. Kodang osünglu lepshidir tali jashiteper, pela malir. Nukjidong tajong akaba kinüngtsüi kinüngbo nem tanula tajong dang apuoktsür aser sünepsünepa alir. Kibong nong takok angur.
Mr. John, asopur tamajong, kongrasüker, asahayi maket, sentsü nakpokhok, kutsüng meronger tashitemetetba yaataka mali. Pai Ms. Aeleen den kibong akum. Aeleen ya tebur onsara tajong, la high school nong aser college nong alidang anaben tashi Beauty Queen title award angu. La graduate sür high school nong tesayur mapa inyaker. La dak taochi aser temeim sempet tulu keta liasü. Tena kibong kumer kum 5 tsüngda tanur tetsür chanu tajong ana moatsü. Par kibong Mrs. Aeleen ita sen agi dang mesüa liasü. Mr. John anugoshia anepdang chiyong chiyonger mapa bushia office ajak sema senzur, saka mapa kecha mangur. Hombar nü ka mapa bushitsü kidang nongi apuso. Saka mapa mangu kanga belemseter aya tzüra nong tasüjak ama paklapaklar atentena ki bushia aru. Pai belemer kibong kechi agi mesutsü, tanur ana school fees aser uniform a arua mesemtsütettsü ta shisa bulua, kinüngtsü Aeleen koma ajurutsü ta belema aru. Par sorochikba kima ken ola madoki nokdaka alidang, kinüngtsü Aeleeni pa ngua kanga aria meima belemer ajemalua or kinüngbo John dak azüit aser temeim agi tepang mesep. Aeleeni belempa, ya ni ka asünonga komaka süla ta belem. Kinüngbo narong nong anguoker ola tanük agi ashi, na kecha shisa tepulu, kü itasen agi asen pezübo beretsü ta ashidang Johni kinüngtsü Aeleen dak tashi agi azüit aser tasü itshi. Idangji Johni ashi ni kecha metsübutsü, alima nong alir ajak dang nongi tajongtiba, ta pa molungjang tasen kumshi. Kü den Aeleen lira shibai ni anema arutsü. Yamaji Aeleen ajemalu jaklero aser shisa taka Tsüngrem tsububa tsur kati, ali shih nong tepetzük tea ka nong tasü peleter alir kinüngbo ka nem tanüla tajong apuoktsü aser kinüngbo temolungjang nong ratamata aser shisa bulu ajak agientsür, tepela molungjang agi melentsü. Joko pai mokoktetba aser pa makaba ajak atema shisa bulua aser jashia mebelem. Aeleen ya ni atema anü tesangwa, iba tesangwajagi Aeleen tenük pokdaktsü aser kü dak alaka alima nong tebur tajonger aser taka taiter shinga lai nükshia mebelem. Ita sen tulu achir aser tulur aikati la meima nükshiaaka lai itemji menüshir. Temeimji tenük tapok. Aeleeni ashi “So what?” Kübuba John parnok ama tulur, takar aser sempet tajong meliakasa ni atemabo Johnsa tajongba, ni pa kodanga shisabulua medoktsütsü. Paah nisongsa. Alimaji tetsüri yanglur aser tetsürisa raksatsütsü kokalir. Tetsür aikati pei sempet mangatet aser mashileni amshir. Tetsüri tebur jenjang tepetzük tia noni tematiba jenjangi ajungkettsür aser tematiba jenjang nongi tekupokteba jenjangi atemzüka yoktsü koka lir. Tebur shiai aji angatettsüla. Tebur teimba kati pei jenjang tamshi mashi yi jema, moko sali chia, nüktapangla senzüa takum tembanger. Tebur aika tekong kanga temerang azüaka makoker. Oda Ak-i tzü chokodang lishitsüng nong dang pelepshia menener, yamaji lir. Hau tebu aikati rongsenah aika bendener, maongka tulu angur saka pei kinüngtsü aser tanur kechi tia nong ali memeteti takum tempanger. Tamakok anguba tebuji itemi lir. Kibong kumer künü danga kinüngtsü den sensaksema memendang, tanur dang o tajong kata meshidangba tebu aika lir. Mr Edwardi ashi, ni kü takum nong sen aika benden. Ni jangratema chiyunga ali. Saka ni kü temesen, kü kinüngtsü aser ozü tanur anepalu mesutet. Tangbo ni tambur kumogo aser kü temeseni kü mang atema mapa meinyaker aser kubotsü aser tanurtem kong aliar ni memetet. AYATAI-!!!! Kü seni ni aginüba kecha meinyaktsür. Ni kü sen amshitsü makoker. Item rongsen ajak kecha nüngdak mali kumogo, kü seni marakzür. Junga alidang ni Arogo, yimden aser lokti mapa kecha meinyak. Shingaia ni memetet.
Leo kensellai ashi, kinüngtsür teimba ka ochishirtem aser mapa meranga inyakertem lir. Saka kinüngpurtem ochi mashir temba aser azümesen jakla liro küta lir ta shia lir. Tebu ka maongkaji olura. Pa kibong nong kibur, Pastor melen, Chuba ka melen, putir ka melen, pa dang junga lirbo kibongji jangratema alir. Kibong nong kinüngboji tekolak, pa president lir ta pai metettsüla. Kibong nong rongsen nüngdaker, chiyongtsü, süoshi, tanur education, kiojen, tzü, light, etc. itemi melira melitettsü. Saka item dak tali kibong junga alitsü atema kinüngtsü aser kinüngbo tsüngda, tsürapur aser tanur tsüngda, kinünger aser kiyong mepur tsüngda temeimtep, tangatettep, tesendaktep tajong alitsü nüngdaker. Itemi melira kibong nong tesünep mali tatem metongtettsü. Ya kanga junga belemdangdi aser shidakji yangludi ta ayongzuker.
Tetsütem, talisa kibong lanutsürtem kinüngbo dak tajong tuluka meliaka, Mrs. Aeleen ama aji angateta kinüngbo kanga meima benshira aser tanur junga anitetra nabo alimai kanga tenüng asangtsü aser tushitsü. TETEMSÜ TETSÜ TA NÜ DANG ASHITSÜ. Tanü alimai tetsü tajong aika nungdaker.