Vande Mataram

– P Tiamongba Aier.

August 11, 2026 nü India President Droupadi Murmu-i Prevention of Insults to National Honour (Amendment) Bill, 2026 mulunga agizük aser iba ajanga National Song Vande Mataram nem National Anthem nem agütsüba kasa jenjang agütsüogo. President Droupadi Murmu-i agizükba ajanga Prevention of Insults to National Honour (Amendment) Bill, 2026 ozüng ka ama kümogo aser joko India nung Vande Mataram matener mesüra matemertem temerenshi angutsü. Rajya Sabha-i July 29, 2026 nü Bill agizükba sülen Lok Sabha nunga July 30, 2026 nü Bill agizüka liasü. Iba ajanga ashishitep ken o tulu ka adokogo aser Nagaland nunga Naga Students Federation (NSF)-i arkotong ser Vande Mataram atemtsü mesüra atentsü ozüng anema noktaker aser Independence Day benjungmung nung kaketshirtem shinga nem-a shilem magidaktsütsü tetuyuba agütsüogo. 1937 küm Jawaharlal Nehru-i anir Congress-i Vande Mataram nung mezüngbuba tekong ana dang amshitsü telemtetba agia liasü. Tanüngba tekongtem nung Hindu nunger tetsür tsüngremtem tetshia aliba ya Muslim nunger kari magizükba agi Congress-i mezüngbuba tekong ana dang amshitsü lemtet aser yamaji January 1950 nungi küm aika benshia aru. Ajisüaka, November 7, 2025 nü Centre sorkari national song Vande Mataram küm 150 ajungba tenüng nung küm ka piyong benjung amungtsü tenzük aser lia arudang ken nung tekong trokprongla atentsüla mesüra atemtsüla ta asüba onük benokba sülen ashishiteptsü tenzük. Taküm February ita Centre sorkari state sorkartem aser tanga sorkar reju ajak dang national anthem, Jana Gana Mana jakdang national song Vande Mataram tekong trokprongla atentsüla mesüra atemtsüla ta tetuyuba ka agütsüba sülen o kanga atsütepa jembia liasü saka tatem nung ozüng akümtsüsa ang mapang ka ajuruogo. Tetsü tasoli meimba, akhümtsübuba, menungraba, kümzüka ayutsüba indang ken mejema atener, sangro azünger aser o jembir, aser reprangdangra Vande Mataram mezüngbuba tekong ana nungji iba indang dang shia lir aser iba jagi mashishitepi dang tena mesüra tema aruogo. Saka tang Centre sorkari ken nung tekong trokprongla atentsüla ta asüdang, tanüngba tekongtem nungji Hindu nunger tetsür tsüngremtem Durga, Kamala (Lakshmi), aser Saraswati nunger külema tushia lir. Süra alima nung democracy linük tulutiba ta ajaba India nung, nisung o tamangba yimsü temeyoktep aliba linük ka nung, Hindu nunger tsüngremtem tushiba ken kechi südir süaka senso ajaki atentsüla ta ozüng akümba yabo tashiyim mapa ka lir. Saka asenok asoshi tebilemdangtsü ka alibaji Opposition lir aser iba ozüng yanglua agizükdang Opposition kong liasü ta bushitsü nüngdaker. China nung Xi Jinping mesüra Russia nung Vladimir Putin mesüra Middle East nung Chubatemi yimsü asüba ama 1947 nung India linük British sorkar nungi nüjiso anguba sülen nisung shinga nem-a yimsü südakja maru aser mesüdaktsütsüla sernung tanü tensa reprangdangra India madak Narendra Modi nem yimsü südaktsünür aser India ya Hindu Rashtra (Hindu linük) ka ama kümdaktsünür ama ajiteter kechiyong Centre nung Opposition-i anir state o union territory nung sorkartemi kecha mashir, ola madoker aser odang anidaker. Tangari ola madok yonga Nagaland, Meghalaya, Mizoram, Kerala ama Khristan tamanger teimba aliba state sorkartemibo Centre nem khen shisadangdaktsütsü atema langkabosa shir alitsüla sernung ibaji meinyaktet ozüng kümdaktsüogo. Külen, tamangba yimsü tsütsü reprangdangra India nung Muslim o Khristantemi anir ano tamangba yimsü aika lir anungji Hindu masüba tamangba yimsütem sabang ka nung adenshir Centre dang tesüiba nungi benshia aruba ama Vande Mataram nung mezüngbuba tekong ana ya dang tendi mesüra temdi ta shidanger alitsüla sernung yamaji inyakba kecha mali. Küna menur süaka Nagaland nung NSF-i anir kaketshir telok balalai Vande Mataram ozüng anema noktakba ya kanga tajung aser tasütait mapa ka lir. Centre sorkari angashitsüsa aser tashi angatsüsa teburchi mapa kar inyaktsüla aser asen state sorkar-a arakzüktsüsa NSF-i anir kaketshirtem teloktemi rongshitsüla. NSF-isa arkotong süa tanga state tem nunga kaketshir teloktem ajungmesoa longjemer linük ajunga anokshitsüsa aser Centre sorkari iba ozüng meyipa agitsüsa sentongtem renema inyak junger ta bilemer. Tatem nung Nagaland Baptist Churches Council (NBCC)-ia Khristan tamangertem asoshi bilemja aser iba ozüng yagi senso ajak malenbangtsüsa linük nung külem Khristan tamanger teloktem den mapa kar inyak nung jungdisü ta shidanger.