India sorkari Naga nunger putiotsü balaka ta agizükogo

Dimapur, March 21 (TYO) : Hombarnü CHQ, Hebron nung NSCN-IM 37 buba Republic Day benjungmung nung tongti tesemdanger Steering Committee, NSCN Convenor, Qhevihe Chishi Swu-i linük nisan salatsü.
Tanü sentong nung tongti tesemdanger-i Yaruiwo, Isak Chishi Swu indang osang zünga metetdaktsü.
March 22, 1956 nü Federal Government of Nagaland (FGN) ta ser mezüngbuba Republic tentet aser March 21, 1980 nü CHQ, Tonu nung national assembly alidang Government of the People’s Republic of Nagalim (NSCN) ta ser tanabuba republic tentet, ta Isak Chishi Swu-i yokba sangdong nung metetdaktsü.
Republic ji talenba maliba nisungtem atema talidak lir aser iba nung teshimtet telok mesüra tamarener kibong kati yimsü asütsü makok. Republic ta asüba nübortemi pei sasa sorkar  tenteta nübor asoshi inyakba lir.
Tanü India-i asen linük madak yimsü asüba ya agientsü, kechiyong tashi aliba linük kati tashimaitba linük madak yimsü asüba inyakyimji akhi mapang indang inyakyim lir. Tanü putu ya democracy indang putu lir. Naga nungertem indang tarutsüji Naga nungeri dang lemtettsü. Naga nungertemi India mesüra Burma den longjemtsü atema tenangzüktep mesüra telemtetba kecha agia mali ta asen putiotsü ajanga jangjangja kuli asür, ta Isak Chishi Swu-isa sangdong nung ashi.
India sorkari-i NSCN tanishirtem olemteptsü atema jaok aser mapang talangka olemtepa arur August 3, 2015 nü India sorkar aser NSCN tsüngda otsüsütsü aketba Framework Agreement agitep. Iba tenangzüktep agitetba atema Naga nungertemi India Prime Minister, Narendra Modi aser par sorkar dang pelatsüla, ta paisa ashi.
Framework Agreement ajanga India sorkari Naga nunger putiotsü balaka, ta agizükba sayur. Pei sasa yimsü asütsübaji nübor ket nung lir ta democracy ajanga lateta aliba iba Framework Agreement ajanga kuli asür aser Naga o India nunger pei pei sasep nung yimsüsütsübaji pei nübor ket nung lir ta agizükba iba tenangzüktep ajanga sayur, ta paisa shisem.
Ajisüaka, iba tenangzüktep nung tesem kar nungbo Naga aser India nunger külemi ketdangsütsü atema shia lir. Iba nungsa kati ka teyari agiba tangatetba nung telok ana külemi liyonga aotsü shia lir. Telok anaprongla Naga nunger aser India nunger tsüngda apu alatsü atema nangzüktepogo, ta Swu-isa metetdaktsü.
India sorkari asen sasa yimsüsütsü temeten, asen lushi aser iba nung aliba rongsen, asen putiotsü aser maitsü agizükba ajanga parnok asen atema lendong bener arutsür ka masütsü. India aser Naga nungertem kati ka yaritepyonga aotsü aser iba tenangzükba ajanga Naga nunger temetentem angutsü aser ano India asoshia security tebilemtsü nung teyari angutsü, ta paisa ashi.
Indo-Naga mangatettep ya yimten ken o lir aser iba ya yimten inyakyim ajanga bentettsüla ta telok anaprongi mulunga agizükogo. Rara aser nisung tepsettepba ajanga iba khuret mokoktettsü. India sorkari Naga nunger aginüba ama mapa inyaktsüla aser tang India ketdangsertemi Naga yimten tebilemtsü atema mapa inyakba atema NSCN-i pelar, ta Isak Chishi Swu-isa ashi.
Paisa telok ajak dang tatok agütsütepa longjemer tejakleni aotsü atema mepishia metetdaktsü.
Sentong nung Kilo Kilonser, Rh. Raising-i o jembidang, Naga nunger longjemtsü ayongzük.
Naga nunger tsüngda aser pei meketa aliba nübortem den tesentaktep yanglutsüji kanga nüngdaka kümogo. Asenoki asen tsükchirtem den rara dangbo melitettsü, anungji asenoki parnok den olemtep ajanga yimjung yanglutsüla, ta Rh. Raising-i ayongzük.
Asenok tsüngda katika melutsütepli saka kati ka agizükteta amalitep alitsü merangdi. Asenoki meimchir den dang masü saka Tsüngrem dena tesentaktep takang yanglutsüla. Telemtetba ka agitsü atema asen nem mapang tajung sempetsüogo, anungji asenoki Tsüngrem dang iba mapang tajung moatsüba atema tenüngsang agütsütsüla, ta paisa ashi.
Tanü agiba sentong nung taküm bendanga agütsürtem bilemteta Rev. Saksim Kasar, general secretary, CNC-i anir sarasadem mapang ka agia liasü.
37 buba republic Day benjungmung nung Aimol Naga aser Uipo (Khoibu) Naga nungeri yartsüngsangba den külemi tanga shilem aika agi.