Naga lima Khrista asoshi aser election

~ N. Imtatsung  Imchen, Allahabad U.P India.

Okila :
India lima ajunga nung Yisu Khrista asoshi dang alitsü ta nangzükba nüburtemji Naga nungertem lir, aser iba kuli ya tesüngmangtsü ka, kodang iba tazüngkunem yanglua nangzük, ashiko kotak nunga benjong tulu yanglua pelateper alitsü (tenangzüktepba mapang). Tia kar maka Naga nunger ajak tenüng nung Ao kin mezüng Tsüngremer yimli agizük aser iba osang tajung sangdongtsüsa mapang agi bener arutsü aser iba mission mapa tanü tashi inyaker. Alima meimchir yimya nung tabensaba kisüngbo meinyakteter aser nisung kari dang ajak peria maparen ajak inyaka bener motettsü (kechi mapa südir), saka Kibubar wadang tajungba, tajungba inyaka aotsü melena tamajungba, tamajungba akümer, aser tepangi meshitetba temenen agi kangshir, anungji Aortemi anir Naga lima ya kechi akümer aser shibai raksa? Shibai yanglutsü, shirnoki angatettsü, shiba nungi yimlatsü.

Revival :
Revival movement tsüngmok tsüngsang tulu aiter amai 1976-77, mapang nungi tenzüka Naga lima nung Ao kin-i anir tanela nung ‘Asentenshi’ sentongtem zünger mezüngma kaa-ji akar, aser tanü tashi Arogo kar nungbo küm nung ibala mesükba sentongji ponguben terokben tashi agir (chiyongtsü kar asünungbo talaktsüka asütsü), saka kechi tajangzük akar, koba tashi asen lima temelenshiba nung litetter? Reprangdangang asen lima tia ya ‘Asentenshi/Revival’ sentongtem onsara agiba temelenshi kong lir? Yisu memeteter lima den tamajungba kümogo aser zünger mezüngma miim mozü achir, yi tali ajemer, rakzükraktemertem, ashi-aoyar, mojing külemertem, nüktapangta-a kibong balalular jenti kümogo.

Clean Election :
Sürapang clean election ya kechi dang ajar? Election atongtsü anojongi lia yi tali amshia ajemba dang ajar asüng? Mesüra süpokrem amshia pei temeten vote yoka achiba dang ajar. Lendongtsüdong, teraratep kecha Makai election agirbo, election tajungtiba nung agiogo ta bilemer asü. Yimtsüng aika nung tambur tantsür karbo joko iba lima arishi tatem leni arur saka pei temeten koba dang ‘voting right’ ta ajar iba temeten vote kodanga magütsüdangba tia nung lir, pai/lai mulungba candidates shima-a vote agutsütsü ji India lima temzüng nung citizen right lir. Saka etem temeten ajak raksa inyakbaji asen Naga lima nung inyaker, Ao Arogotem ajak nung Sannükertemi anir election mapang aibelen masütsü zünger-mezüngma tenla kidang aser kipok nung jembia ajungshitepogo, saka reprangang taküm (2018), kümsa yi talubosa amshiba, aser ochi-mashiba sen koba dang süpokrem ta ajar etem rongsen jenti amshiba kuli lir. Pei nisung, pei lima lenir asütsü atema shimtetba candidate dang kechiba rongsen meshia chimatsür maker noh? Shiba election nung tokteper (canditate) pa/la nem, asen akaba rongsen, nübu, sempet agi tenla tajungtiba agi yaritsü melena ano meyiper candidate dang sen meshia achiba ya koda? Lenir shiba election nung tokteper pa dakji nai tajung ajitetra angati yariangma, asen lima dang ajungtsü, kecha takoksa mali. Kechi kodaser election mapang sen aika candidate dang meshia agitsü aser shi azü jangra-tema chia-jema kazütsü aji dang angatet. Shinoki ibala mapa tamajung Tsüngremi memulungba inyaker kanga dang aiatai asütsü aser nür kibong dangi Kibuba terasaba yakta arutsü kecha menua mali.

Election mapang Arogo nung tamangertem :
Arogo, temeshi pangdak yimsüsürtem shirnok dang”Arogo tenzüker/tenzükla” ta ajar parnoki anir election mapang Tsüngremer mapa tajung ajak to kecha masü amai meshi-meshia amadoker election mapang memeshiba rongsen dak rangloker süpokrem mapa nung shilem agizüka achiba aser nübur mashileni aniba temenen ajak to Tsüngrem aser nübur temi jangja-janga dang metetogo, anungji ibala temenen mapa “Temeshi Arogo” nung khen yongi mapet asü nung, yaktatiba nung Arogo tenzükba wadang nungi nai inyaknüa ali-yonga sodi agiang.
Pastorba, Deaconba, tenzüker/tenzükla tajungtem, aser revival/asenteshi sentong nung teti sayutsüngia jajartem election mapang komasa taküm kuli lir? Tatitangba ya balaka tezü tener marutsü, saka election mapang candidates aser lenir-temi ni adoktsü asoshi sarasademjang. Mesüra ni adoktsü atema Tsüngrem dang asüngdangjang, fasting agijang noh ta shia mesüzüker, aser kechi nungi bener aruba rongsen/sen ashitsü makokba rongsen tulu… iba ya sarasademtsüba tepela temaitsü agiang ta shia-a agütsür. Pei vote-sa yoka machi yonga (ang-koa ta magütsütepyong), teyanglur Tsüngrem tsüngdang memeshiba rongsen tangari tepela agi agütsürji ta bilema agiba tai ji koda? Tsüngrem tenzüker aika pai agütsüba tanela sempet tajung alima temenen nem alizüdaktsüogo aser memeshiba nem kokdaktsüogo. Ya koda Tsüngrem aser nisung tsüngdang taktsü mapa. Election mapang meshi-metsüa achitsü ya asen sobaliba ka amai kümogo. Taka-taiter akümtsü melena Tsüngremer tejashiba yakta arutsü. Paul-i yamai Galatia 1:10, nung shia lir.,”Kechiyong tang nisung mulung chidaktsütsü ni bushir asü? Mesüra Tsüngrem? Mesüra ni nisung peladaktsütsü meranger ama? Ni nisung peladaktsüra, ni Kibuba lar masü”.

Naga Lima Sorkar :
Khristian State nung asenoki metet-sümonga Khristan anemer yimsüsüba shimtet, joko tang nungi tenzüka Nagaland sorkar tasen yimsüsüba küpok aotsü lemtetogo, iba yimsüsüba ya India nung Khristian yimsü anemer telok tulutiba lir, aser India lima tesem aika nung Khristiantem aiben reshi-kangshia tepsetba osang jenti lir, aser parnok nükjidongji India nung Khristiantem meshi-meshia samatsütsü sentong lir. Sürapang tang Nagaland sokar ketdang asütsü asenoki shimtetba lenirtem parnok Chief minister-i anir yimsüsürtem shirnoksa shimteta lir, etem lenirtem ya kechi nisung kong nung aruba? Ni bilem nung parnok ajak ya Khristian kibong nung soa intetba nüburtem lir, aser Naga nunger tesa. Süra tang etem lenirtem asoshi tebilemtsü masü noh? Hindu nunger tzümartem arua balaka parnok yimsüji tenzüktsü masü, saka yamai dang asen jakdang asen senso nisungtemi dang inyaktsü. Naga nungertem atema Ao kin ya mezüngbuba Khristan yimsü agizükertem aser tanela nung lenirtem, Tsüngrem metetba nung ochi lemang sayutsü shimtetba. Süra Süngyanglu tsüngrem temji külema iba sülen anidaktsü asü koda? Mesüra iba temenen mapa anema nokdaktsü. Naga lima Khrista asoshi ta jembiba oshi ya joko khenyongi metetshitsü-sa asenok dangi mapang arudagi, aser asenok tasü tsüngremtem ji külemtsü.
Yisui Khristai Luke tapu 21:8; nung tekümdangtsü o ashiba to asenoki bilemtetdi “Nenok mashileni anir moudaktsütsü kümdangang kechiaser aikati kü nüng nung arua, ‘Ni pajia’ aser ‘mapang tongogo ta ashitsü! Saka parnok sülenji tanidakma”.

Otem :
Temenen jenti lokti, kija taküm nung amena bena yur kecha masü amai dang liteter aser pei menaba tai asoshi kecha jashia shisabulua mebilemer. Ochi-mashiba rongsen bendena tangsa-tang aretepa takar akümtsü merangba purji asenok lir. Tsüngrem lartemi anir ni tuluba, ni tuluba ta degree aser pei sempet agi toktepba-a Arogo aser lokti tentet balala nung yimsü süteper. Sayutsünger, lenir kisüng, saka tangazüker tanidaker maka. Tanü iba jenjang tashi ya dang asenoki litet-nung asen lima tepezük tia aser aiatai lima küm-ogo. Tsüngremer taochi maongka balaka Naga lima, Ao lima nung mesayura asen lima koda asütsü ta iba osep zülür.