NSCN/GPRN 46 buba Naga Republic Day mungogo

People’s Army-i tongti tesemdanger President, Gen Niki Sumi (Retd) nem tetushi aguja salute agutsudang.

Sashimeren Jamir

Suruhoto Designated Camp, March 21, 2026 : Government of the People’s Republic of Nagaland pur 46 buba “Naga Republic Day” sentong 21st March, 2026 nü parnok indang G.H.Q People’s Army of Nagaland Suruhoto Designated Camp nung meraketa agiogo.

Tanü iba sentong nung tongti tesemdanger NSCN/GPRN tir, Gen. Niki Sumi (Retd.)-i jembidang, iba anogo tajung nung Naga kin-i asen linük kümzüka ayutsü asoshi bendanga agüja taküm bendanga agütsüba aser linük saburtem nem akümtsübu tulu agütsü. Ano India aser Myanmar nung aliba yimtitem aser jilatem nung nisung aika reshikangshi ajanga Naga nunger ka ama asoba yong karbo tepsettsüsa akümbabo mamatoktsüla, ta pai ashi.

Tang tashi nungbo Naga nunger ajaki asen yimden aser putiotsü temeten junga meteta lir anungji, otsü jembiba kisüngji masü saka tang tensa tia nung temulung agüja asenoki yimdenren nükla tsütsü tejakleni aotsü asoshi külemi lungjemer apusotsü mapang tongogo, ta pai metetdaktsü.

Asen tsürabur mezüngpuri tasü itta telungjem nung Naga linük asoshi tamendakdak nükmen takang yangera yutsü aser joko tang asen tendak asenok lungjemer Khrista asoshi yimden nüchiso ka aginüa aliba tongtettsü asoshi inyaktsüla, ta pai tayongzükba ka agütsü.

Asen tsüraburtemi iba mapang alima yimdenren tatalokba (geopolitical) meteta liasü aser asen senmang yanglutsü asoshi tasü itta aser telemtetba agia apuso, anungji, asenokbo shisatsü ulushir asen linük asoshi külemi shilem agitsü mapangji tongogo, ta paisa ayongzük.

Asen tetsü-tebou zü asen dak tang tashi yimdar; anungji, tarutsü putu asoshi yimden tamendakdak yangertsüsa tsüraburtem ama asenok telung nung tashi angutsü nüngdaker. Asenok meimchir dang süaka asenoki toktsüba senmang jagi mapang tetendangba anema noktaktsü ta bilemtetang. Anungji, “Naga nunger ajak lungjemer asen Naga kin nem tajungtiba agüjang ta ni kanga mepishir; oda otsü aser tarutsü putu agi asenok mezüngmeshi o mebendangtsü asoshi mepishir”, ta paisa ayongzük. “NSCN/GPRN-i teti bendanga agüja arudar aser maneni asen Naga linük Khrista asoshi noktaktsü”, ta paisa shisem.

1975 nung India sarkar o telungpur meyonger na tsüngta tenangzüktep agiba ka koba dang “Shillong Accord” ta ajar, iba nungji Naga nunger temeten yokatokba onük kar aliba ajanga iba mapa anema NSCN telok tentet aser GPRN govt. tenzüka Naga nunger temeten wazüka ayutsü aser asen temeten tanaben shilua bener arutsü asoshi Naga Republic Day ya mungyonga arur, ta pai jangjatsü.

Naga nunger yimden tebilemtsü koma sür latettsü ta asüba tangatetba nung masü, saka pei jenjang koma sür ajangzüktsü ta asüba nung inyaker aika lir, iyongji ochi jembitsü amatoker aser tanü asenok melungjembaji iba ajanga lir. Asenok meputep sür India nungeri asen koda akümtsübutsüba? ta paisa asüngdanga ashi.

Asenok nüchiso jenjang ka mangu tashi solution kisüng jagi majungtsü, solution jagi tang aliba telungpur teloktem dang ajangzüktsü saka tanüngba lanurtembo kecha tajangzük mangutsü. Asenok India kübok ali tashi state nung kechi lir, ibaji dang angutsü. Saka kodang nüchiso linük ka kümdir, yangji tajangzük aser temoatsü aika sentaka lir, saka asenok India kübok ali tashibo tebilemtsütemji yamai dang alitsü, ta pai ashi.

Alima nung nüchiso anguba linüktemji reprangdangra Nagaland dang tilaba linük-a karbo lir aser parnok jangratema liyonga odar, tip külen, asenokbo nüchiso angutsü teimla maliba indang dang Naga nunger tashi-temeteter aikadi jembir, saka asenoka nüchiso ngura tangar amaji jangratema alitsüsa mapangi bener arutsütsü, ibaji asenoki angatettsüla, ta paisa linük kar medemdanga ashi.

India sarkar den yangluba “Framework Agreement” asüyongja mesüra “Agreed Position” asüyongja state jenjang dang asütsü. Saka asen tsüraburtemi asenok dang Naga nunger nüchiso angutsü temeten lir ta shiyonga aru, saka tanübo asenok nükjidong aia aor, anungji, asenok nüchiso bushiba nungi tezümetangdaktsüi ajungshidaktsünür, ta paisa mepishia metetdaktsü.

Asenok India kübok dang ali nungbo asenoki amangba tamang yimsü ya-a samatoktsü, joko tesamar masü na? Tanü political party aika Tsüngrem dang masü saka nisung apudakba angur, meilongi yimmakertemi Khristan yimsü amadaktsütsü merangtsü, ta ashi. Naga nunger maitsü (identity), yimden (political) temeten, libuyimpur (indigenous) temeten, itemji angateta wazüka ayutsüla, aji mesüra tamangba yimsüjia wazüka meyutettsüsa tensai arutsü, ta paisa tekümdangtsü olen ka lemsatep.

Iba sentong nung Ato Kilonser, Starson Lamkang-ia mapang tatsüka agidang, iba NSCN/GPRN-i tanga mera magidang, tamasa telungpur aser temapur ajak ka küma lungjemtsü meranger, iyongji “Framework Agreement” aser “Agreed Position” kecha nunga medeni lir, anungji, mezüngbuba Naga nunger lungjemba sülen dang Naga nungeri mulungba nung aotsü tangatetba nung lir, ta metetdaktsü. Tesüiba mapang nungi Naga nunger maitsü aser yimden temeten kümzüka ayutsü atema dang inyaka aru, tanüa yangji dang noktaka lir aser tarutsü nunga yamaji dang aotsü tangatetba lir, ta paisa shisem.

Iba sentong nung Cabinet Secretary, Repento Aye menden aser Kilo Secretary, Uketo Chophy tezülur liasü. Political Advisory Board Convener, Moses Sangtam-i tarur pela-a agizük, Jt. Secretary H.O.D to Keeya, Hiketo Kiho Swu-i jenjang (rank) balala anguba osang metetdaktsü. Ano Naga Students’ Federation aser All Sumi Students’ Union (SKK) nungia meyongertemi o tatsütsü jembi aser Kilonser Border Affairs, Hukheshe Kiba-i tepela o lemsatep. People’s Army, Kr. Keneisenuo Sorhie, Yehemi Village Cultural Troops parnoki ken aser yar tsüngsang balala ajanga tesentepertem saksalemdaktsü. Surumi Baptist Church (SBAK Nito Mount) Pastor, Mughalu Swu-i temoatsü meshia sarasademer iba sentong tenzük aser Surumi Baptist Church (SBAK Aizuto) Pastor, Dr. Ighato Chophy den tenüngsang agütsür sentong tembang.