Tsüngrem O dangi meyiptsü tayongzükba

~  Mr. I. Repaliba Jamir, Aoyimti.

Taküm 2015 küm ABAM omen, ‘Tsüngrem O dangi meyipdi’ ta asüba nung rangloker arogotem ajak nung nüburtem den iba onük jembia aruogo. Ano 2016 küma kasa omen agitsü tayongzükba lir. Ibai tamanger tulur, tilar, takar, sensaker ajak dangi tayongzükba osang tulu lir.
Tsüngrem O ajanga Khristanpur inyakyim melenshitsü asoshi alima dang kuli süang ta temulung nung mesüngjemtetba tanela kati kangasa ajungshiba ajanga ni ayip majanger. Ni ama mekokmein tambur kati Khristan pur inyakyim Tsüngrem O ajanga melenshiang ta ashitsüji kü dak malang, saka tanela nung kü khuret pungtoka ibai kuli asür.
‘Shibai mapa tajung inyaktsü meteter aser meinyaker pa asoshi aji temenen’. (Yakob 4:17) Anogoshia Tsüngrem O denji medemdanga inyaker asü meinyaker ? Pei tajangzük asoshi dang bilema inyaker asü ?
Item nungi tejak meyipang ta Tsüngrem Oi ashir :
1. Asen kibong nung shirangshiku atalokba shia pa/la taneptsü bushia mozü agia aruba ajak nung teindokba talila yangluloker Govt. dang reimbursement meshia agiba ya shiri inyaker ojang dang agiang ta tanelai ashir.
2. Tazüngtsü tashi meranga zünger shir mapa bushir, pa/la timtem arema pei taküm jenjang tajungba akümtsü asoshi inyakdang, shiri sübokrem agir parnok dang ojang dang süang ta Tsüngremi ashir. Talisa sepai mapa asoshi tayoker aser talirtem ajak dang ojang dang yokshitepang, ibai lendong aketba mapa ta Tsüngrem Oi ashir.
3. Tulur shiri pei temaba menden nung lishia lir pension alutsü mapang atong nung promotion talila agilokba den post ana/asem talila katizüka ita sen agiba ya joko ojangdang süang ta tanelai ashir. Ibaibo Naga nungeri Naga nunger memeimba aser temzüng anema inyakba mapatem lir.
4. Naga nunger Govt. service nung alir ajak kümsük agi tonger pension alu nung office nung pension bill inyakba taa 20% mesüra 15% tapu tapu meshia agiba ya ojang dang agiang, ajemzüka teyok ta tanelai ashir.
5. Shibai pei post lemzüktsüba nungi ita sen dang agiba dak alaka akümli tepiyong mapa inyaktsübo yutsür tejak mesayui passport agi dang present süa inyakba agi dangbo tatem matongtsü. Department nunga kodanga azükaru masütsü. Nai ne sasa na ashioktsür ta metetang.
6. Tsüngremi taküm arishi moaja yutsüba yong Govt.-i Old Age Pension sen agütsütsü atema tenüng meshi nung tenüng zülur agütsüba sen taochi makai shiri chitsür ojang dang chiang ta tanelai ashir. Temenen taaji tasüba.
7. Küm shia yipru mopung agi ki raksaba, alu raksabatem report agütsüteper. Saka iba teyari Govt. nungi agütsüba senji kodanga kibur ket matonger. Shiri inyaka achir pei jakla yoka achirtemji lir ta tanelai ashir.
8. Alima nung mata mabensartem jenti adoker. Item atema ya balaka relief fund meshia shi temang aser tanela lenmang anepalutsü kanga dang khuret tulu lir ta Tsüngrem Oi ashir.
9. State Govt. ka kübok kasa dang service inyaker karbo mapang shitak nung ita sen angur, saka karbo ita pongu/trok tema ita sen magütsüi sota ayur. Ano karbo interview magii direct appointment agir ita sen agia alir. Iba ama Govt. inyakyim paidoker pei mulungka agi inyakdang temzüng alema inyakba mapatem jagi Govt. kangtenba tashitak agi kangshidaktsür. Tanü Govt. inyakyim ochibaji laoa lir, shibai aji mesotsü?
Democracy yimsü nung Govt.-ji public atema ano public-ia Govt. kübok tashi anga tenzüktsüla. Ibai nüchi shisatsü atenertemi longjemer meyanglushira memenui atakatem arutsü. Tebang agibo yimjung atema jembir, saka mapabo mali. Galatia 5:1 nung ashir, ‘Ochi agi dang nüchi kümdaktsür’. Ochiji metenra kodanga nüchi makümtsü. Ochi angutsü asoshi nisung shia pei mulungjang bushiti.
Nisung shiai ita sen inokba juli ka dang ayutsü nüngdaker. Saka juli tapu aika akar onsara. Yamaji juli tapu aika alibaji karbo pei juli tapok aika alir aser senzüka tsüker. Saka ya koda asü ta meshisadanger aika lir.
Tsüngrem Oi ashir, ‘Nai kechi perok aji nai arutsü’. Nai süngjang tajung perok asü tamajung perok? Nai tasen süngjang perok nung tanang süngjang atangtsü asü? Koba metsü süngjang tamajung perok iba metsüjisa ano tamajungba tejang jenti atangtsü. Iba khurteji ner chiri metizüktettsü. Ner ki tajungba sentsüpranga yanglua lir, anogoshia chiyungtsü tajung dang achir. Saka na ayipjanga amui moutetter, shi azü ajema akümer. Chiyungtsü tebang nung nanga mechiyungteter, oda tashitak tapu balala aika agi ne dak atongtsü mapang ka arutsü. Idangji, tsürabur aser chirnur tsüngda libaliro talangka pilar atatsü. Kechiaser na tashikadang ajaki meimer aser ne nübu aginer. Iba mapang office nung memeteti ne pen kiraka amshi aser taila mapatemji inyaker.
Achi ajemba aser pei shi azü mazüokba ajanga kidang kibong nung balaluyu tali ataloker. Tatem nung ne mapa yari koba tia ka ajurutsü. Aseni tali mashiba ajanga anojungi arishi tempanga iba akümli toktsütsüsa akümtsü. Saka süngjang tajung perokertemi tejang tajung jenti rena takar akümtsü, item kibongtem jagi nübur teimla peridaktsür aser nüburi tenüngsang agütsür. Tulur aser takari yimli meteta nübur den amalitepa aliba limaji tesünep aser yimjiyimjung nung lia alimaji tejakleni renloka aoer.